تاریخچه تریاک در ایران

تریاک

تاریخچه تریاک در ایران

در ايران کشت ترياک در دوره سلسله صفويه براي مصرف داخلي که در ايران گسترش سرسام آوري داشته، تا حدي که بعضي از پادشاهان اين سلسله هم معتاد بودند، ولي با دقت در اشعار شعراي پيش از اين تاريخ گويا ايرانيان پيش از اين دوره هم ترياک خواري داشته اند.تاورنيه و  شاردن که در زمان صفويه از ايران ديدن کرده اند، مي نويسند: (خوردن ترياک و کوکنار در ايران رايج است).
فرير (Freyer) طبيب و جراح کمپاني انگليسي هند شرقي که در سال 1087 ه. ق از ايران ديدن کرده، در سفر نامه خود مي نويسد: “ايرانيها هر وقت بخواهند کيفور شوند، ترياک مصرف مي کنند” و اضافه مي نمايد: ” که معتادين مي توانند مقدار زيادي از اين ماده مصرف کنند بدون آنکه ناراحتي پيدا نمايند و آنها حالتي شبيه به مستي پيدا مي کنند .استعمار انگليس پس از به زانو در آوردن هند، بر آن شد که ميان لندن و هندوستان خط ارتباطي تلگراف برقرار کند و براي اين هدف مي بايست از ايران بهره مي گرفت. بنابراين، موضوع را به ناصر الدين شاه گوشزد کرد و آن را عملــي ساخت و از اين رو سيم بانان و کارگران هندي خط ارتباطي، از بزرگترين عوامل گسترش و آمــــوزش ترياک کشي در ايران گرديدند و خراسان دروازه ترياک کشي شد، به طوري که از سال 1230 ه. ش پيشقراولان قاچاقچيان اين ماده مخدر در لباس دراويش هندي در خراسان و کرمان پراکنده شدند و به ترياک کشي پرداختند.اين سوداگران انگليسي بودند که از يکسو به طور غير مستقيم سعي در تشويق کشت و توليد بيشتر ترياک نموده و از سويي ديگر ترياک کشي را در سطح گسترده اي در سراسر ايران گسترش دادند تا بتوانند سلطه خود را در کشور هاي تحت استعمار بيشتر کنند.
تریاک در ایران
بنابراين همراه با رشد استعمار در جوامع در حال توسعه، کشت خشخاش و اعتياد به ترياک نيز در روستــاهاي ايران متداول گشت و خريد و فروش آن معمول گرديد و از آنجا که انگليسي ها ترياک ايران را به قيمت خوبـــي مي خريدند، کشاورزان دست از کاشت گندم و ديگر محصولات کشاورزي کشيدند و قسمت زيادي از کشتزارهاي گندم را به کشت خشخاش اختصاص دادند، به طوري که ترياک به صورت يکي از مهم ترين کالاهاي صادراتي ايران در آمد.
تریاک
تریاک
تریاک در ایران

ماژوري نومي مورخ انگليسي در اين مورد در کتاب (شرق ميانه) مي نويسد: ” از 26 ولايت ايران در 18 ولايت آن ترياک کاشته مي شود و……..”.از طرفي براي کشت خشخاش کشاورزان و کارگران هنگام گرفتن شيره خشخاش از آن مي خوردند و به آن عادت مي کردند. سرانجام در 1329 ه. ش رژيم وقت به منظور کنترل ترياک و در واقع حفظ منابع مادي خود قرارداد “انحصار ترياک” را به تصويب مي رساند. هر چند اين قانون ظاهرا در جهت کاهش ميزان مصرف اين ماده و مبارزه با آن وضع گرديده بودن ولي عملا مردم را به ترياک کشي دعوت و تشويق مي نمود، زيرا در بخشي از اين قرارداد مقرر گرديده بود که دولت موظف است سوخته ترياک را پس از مصرف، جمع آوري کند و در ازاي هر مثقال سوخته ترياک مبلغي هم به عنوان حق الزحمه به تحويل دهنده پرداخت نمايد. بدين گونه ملاحظه مي گردد که چگونه استعمار خارجي و ايادي داخلي آن در تار و پود اين ملت رخنه مي کنند و مردم را به اسارت مواد مخدر در مي آورند.در سالهاي جنگ جهاني دوم و پي از آن قاچاق مواد افيوني و اعتياد به آن رواج بيشتري پيدا مي کند، تا آنکه در سال 1334 ه. ش قانون منع کشت خشخاش و جلوگيري از مصرف غير طبي ترياک از تصويب مجلس گذشت و در سال 1348 دولت وقت، قانون منع کشت خشخاش را لغو کرده و قانون کشت محدود خشخاش و سهميه کوپن ترياک را جايگزين آن نمود. ولي کليه اقدامات دولت وقت، ظاهري بود و رژيم نه تنها سعي جدي در از بين بردن و حتي محدوديت آن اعمال نمي داشت، بلکه عوامل استعمار خارجي و داخلي نيز به نوعي در گسترش اعتياد مي کوشيدند.
آنچه قابل ذکر مي باشد اين است که در سال 1311 ه. ش. (زمان سلطنت رضا خان) هشت شيره کش خانه به طور رسمي در محله باغ فردوس کنوني داير بود که نام آنها را دارالعلاج يا شفا خانه گذاشته بودند!!خلاصه آنکه استعمال ترياک در دوران قاجاريه، در زمان خاندان (پهلوي) گسترش يافت و علاوه بر ترياک، مصرف هرويين نيز معمول شد که اين ماده را در حدود سال 1960 م. (1339 ه. ش) يک دارو ساز ايراني از آلمان به ايران آورد .

Related Articles

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *