شناخت علمی اعتیاد

10 / 10
از 1 کاربر

شناخت علمی اعتیاد

در این بخش به بررسی اختلالات روانی که منجر به مصرف مواد مخدر می شود و دلیل مصرف مجدد فرد با وجود ضررها و مشکلاتی که از آن آگاه است،با بیان خلاصه ای از کتابچه دانش شناخت اعتیاد-مواد مخدر،مغز و رفتار که در سال 2007 میلادی از سوی موسسه ملی تحقیقات مصرف مواد مخدرمنتشر شده، می پردازیم.

چگونگی ایجاد انقلاب شناختی  در دیدگاه ما به اعتیاد توسط علم

در طول بخش عمده ای از قرن گذشته،پژوهشگران و دانشمندان برداشتهای نادرست و اشتباهی از ماهیت اعتیاد داشتند.در اوایل شروع مطالعات دانشمندان بر روی بیماران اعتیاد،آنها را بصورت افرادی بی بند و بار و بدون اراده بشمار می آوردند.

این برداشت ها تاثیر زیادی بر برداشت و واکنش جامعه نسبت به اعتیاد داشته و اعتیاد بصورت نقص اخلاقی و نه یک بیماری شناخته می شد.این امر باعث بوجود آمدن تدابیر تنبیهی به جای تدابیر پیشگیری و درمان بیماری تاکید شود.امروزه با پیشرفت علم،شناخت و واکنش ما نسبت به مصرف مواد مخدر،نسبت به گذشته کاملا تغییر کند.یافته های درباره مغز انسان دیدگاه و شناخت  ما نسبت به اعتیاد را بطور کلی دگرگون ساخته و سبب شده رفتارهای سازنده تری نسبت به این مشکل از خود نشان دهیم.

یافته های علمی امروزه نشان می دهد که اعتیاد بیماری تاثیر گذاری  در  عملکرد مغز انسان و همچنین رفتار او می باشد.یافتن بسیاری از عوامل زیستی(بیولوژیکی) و محیطی موثر در اعتیاد باعث شده است که در جستجو برای یافتن تغییرات ژنیتیکی،برای جلوگیری از ایجاد،پیشرفت و حادتر شدن بیماری اعتیاد قدم بگذاریم.دانشمندان در تلاش اند تا با بهره گیری از یافته های جدید روش های موثری برای پیشگیری و درمان این بیماری پیدا کنند و بتوانند میزان مشکلات و ضررهایی که مصرف مواد مخدر برای معتادان،خانواده آنها و جامعه ایجاد می کنند را کاهش دهند.

با وجود تمام این پیشرفت ها هنوز افراد زیادی از علت معتاد شدن افراد به مواد مخدر یا اینکه این مواد چه تاثیری بر روی مغز معتادان می گذارد  آگاه نیستند.هدف این کتابچه پاسخ به  این پرسش ها و ارائه اطلاعات علمی درباره بیماری اعتیاد،از جمله پیامدهای زیانبار مصرف مخدر و رویکردهای پیشگیرانه و درمانی می باشد.در موسسه ملی تحقیقات مصرف مواد مخدر،اعتقاد بر این است که آگاهی درباره مسائل و نکات اولیه مربوط به اعتیاد این توانایی را در افراد بوجود می آورد که درباره زندگی خود آگاهانه تصمیم گیری کرده،سیاست ها و برنامه های علمی برای کاستن از میزان مصرف مخدر و شمار معتادان در جوامع اتخاذ شود،و در نتیجه از تحقیقاتی که در این زمینه انجام می شود حمایت بیشتری به عمل آید.(دکتر نوراد،ولکو؛مدیر موسسه ملی تحقیقات مصرف مواد مخدر).

اعتیاد به ماده مخدر

اعتیاد نوعی بیماری مغزی مزمن،پیشرونده و عود کننده است که در آن فرد معتاد با وجود آگاهی از پیامدهای زیانبار مصرف باز هم برای بدست آوردن ماده مخدر و یا مصرف آن دست به رفتارهای خاص می زند.بدلیل تغییر ساختار مغز و نحوه کارکرد و فعالیت آن در مصرف مواد مخدر،اعتیاد یک بیماری محسوب می شود.اثرات مصرف مواد مخدر در مغز انسان ممکن است تغییرات پایدار و بلند مدت داشته باشد و منجر به رفتارهای زیانبار در مصرف کنندگان شود.

اعتیاد بطور کامل شبیه به بیماریهای مزمنی مانند بیماری قلبی است.به این دلیل که در هر دوی این بیماریها فعالیت عادی و سالم یکی از اندامها مختل شده و پیامدهای زیانباری به همراه دارد.این بیماری ها قابل پیشگیری و درمان پذیر بوده ولی در صورت عدم پیگیری تا پایان عمر ادامه خواهند داشت.

دلیل مصرف مواد مخدر توسط افراد

دلایل مختلفی برای مصرف مواد وجود دارد:

-برای اینکه احساس خوبی داشته باشند:مواد مخدر گوناگونی در انسان لذت فراوان ایجاد می کنند.این احساس سرخوشی اولیه پیامدهای گوناگونی داشته که در مواد مخدر مختلف،متفاوت است.برای مثال مواد تحریک کننده ای چون کوکائین علاوه بر سرخوشی و نائشگی،احساس قدرت،اعتماد بنفس و انرژی بیشتری ایجاد می کند.در مقابل،مواد افیونی مانند هروئین،پس از ایجاد سرخوشی و نائشگی،حالت خلسه و رضایت خاطر ایجاد می کند.

-داشتن احساس بهتر:افراد دچار اختلالات اضطراب آور و افسردگی و نگرانی های اجتماعی برای کاهش این حالات به مصرف مواد روی می آورند.اضطراب یکی از دلایل مهم در آغاز و تداوم مصرف مواد و یا روی آوردن دوباره بیماران در حال بهبودی به مواد مخدر می باشد.

-انجام بهتر کارها:فشار زیادی که افراد برای تقویت توان جسمانی و یا فکری احساس می کنند تاثیر زیادی بر تجربه اولیه مصرف و سپس تداوم یافتن آن منجر می شود.

-کنجکاوی و مشاهده مصرف دیگران:نقش زیادی که همشاگردی ها و همسالان در ایجاد رفتارهای هیجان انگیز و جسارت آمیز برای حفظ غرور و اعتبار نوجوانان در بین آنها باعث آسیب پذیری بیشتر این گروه و اقدام به مصرف مواد مخدر می شود.

دلیل مشکل مصرف مواد مخدر با وجود ایجاد احساس خوب و بهتر شدن روند انجام کارها،در چیست؟

در ابتدا افراد تنها به تاثیرات مثبت مواد مخدر توجه دارند.آنها ممکن است اینطور فکر کنند که می توانند مصرف ماده مخدر را کنترل کرده،که واقعا برعکس است و ماده مخدر به سرعت زندگی آنها را تحت کنترل خود در می آورد.فردی که برای تفنن در جمعی میزان زیادی مشروبات الکلی مصرف می کند،ممکن است بر اثر مصرف زید از حد بشدت مست شده و با نشستن پشت فرمان خودرو،رانندگی که یک فعالیت لذت بخش است را برای خود و دیگران به یک فاجعه تبدیل کند.در صورت تداوم مصرف مواد مخدر برای مدت طولانی،فعالیتی که از روی تفنن و لذت جوئی آغاز شده است دیگر لذت و سرخوشی اولیه را ایجاد نخواهد کرد و فرد صرفا برای ایجاد حالت عادی خود به مصرف مواد نیازمند است.مصرف کنندگان مخدر به جایی می رسند که با وجود آگاهی از مشکلات ایجاد کننده از مصرف مواد مخدر برای آنها،خانواده و اطرافیان،دیگر نمی توانند از مصرف اینگونه مواد دست بردارند و همواره در پی تهیه و مصرف مواد هستندبرخی افراد نیز ممکن است از همان اوایل مصرف مواد مخدر،مقدار و دفعات مصرف خود را افزایش دهند.

آیا تداوم مصرف مواد مخدر از روی میل انجام می شود؟

تصمیم اولیه برای مصرف مواد اغلب داوطلبانه بوده و از روی میل و اراده است.اما با طولانی شدن مصرف مواد،شخص کنترل مصرف را از دست می دهد.تصاویر بدست آمده از مغز این افراد نشان می دهد که قسمت هایی از مغز که نقش مهمی در تصمیم گیری،قضاوت،یادگیری،حافظه و کنترل رفتار دارند در این افراد تغییر فیزیکی پیدا کرده اند.هفت دانشمند در تحقیقات خود به این نتیجه رسیده اند که تغییرات چگونگی عملکرد و کارکرد مغز را تحت تاثیر قرار داده باعث بروز رفتارهای غیرقابل کنترلی از سوی فرد معتاد می شود.

دلیل اعتیاد  افراد و عدم اعتیاد برخی دیگر به مواد مخدر چیست؟

مانند بیماریهای دیگر،میزان آسیب پذیری هر فرد در برابر اعتیاد نیز تفاوت دارد.در کل هرچه عوامل آسیب پذیری در فرد زیادتر شود امکان اینکه فرد با مصرف مواد به اینگونه معتاد شود بیشتر خواهد بود.عوامل دفاعی نیز در میزان خطر و آ سیب پذیری فرد در مقابل اعتیاد باعث کاهش آن می شود.

عوامل موثربر معتاد شدن فرد چیست؟

عاملی که به تنهایی سبب معتاد شدن فرد باشد وجود ندارد.احتمال اعتیاد فرد ممکن است بدلیل ساختار بیولوژیک بدن وی  بالا برود.

عوامل دیگری چون جنسیت،قومیت،مرحله بلوغ فکری،محیط اجتماعی اطراف نیز می توانند در معتاد شدن فرد سهیم باشد.

عوامل بیولوژیکی افزایش دهنده خطر اعتیاد چیست؟

از نظر دانشمندان 40 تا 60 درصد عوامل ژنتیکی در آسیب پذیری فرد در برابر اعتیاد دخیل است.نوجوانان و افرادی که از ناهنجاری های روانی رنج می برند بیش از افراد دیگر با خطر اعتیاد روبرو هستند.

عوامل خطرزای محیطی در افزایش ابتلا به اعتیاد کدامند؟

-خانه و خانواده:شخصیت کودک ،معمولا بیش از هر عامل دیگری از محیط خانه تاثیر می گیرد.والدینی که مصرف مخدر دارند یا فعالیتهای تبهکارانه دارند مشوقی برای کودکان خانواده بوده و تاثیر زیادی بر روی آوردن آنها به مواد مخدر دارد.

-دوستان و مدرسه:در دوره نوجوانی،گروه دوستان و آشنایان ،بیش تر از هر کس دیگری افراد را تحت تاثیر می گذارند.نوجوانانی که برای آنها هیچ عامل خاصی برای افزایش خطر ابتلا به بیماری اعتیاد وجود ندارد،ممکن است با داشتن دوستانی که مواد مخدر مصرف می کنند تحریک شوند تا برای اولین بار دست به مصرف بزنند.شکست در تحصیلات دانشگاهی یا مهارت های اندک اجتماعی نیز خطر مصرف مواد مخدر را در کودک و نوجوان بالا می برد.

عوامل دیگری که باعث افزایش احتمال اعتیاد به مواد می شوند چه هستند؟

-مصرف زود هنگام مواد مخدر:مصرف مواد مخدر در هر سنی می تواند منجر به اعتیاد شود اما تحقیقات نشان داده که شروع مصرف ماده مخدر در سن پایین در ادامه مصرف و تبدیل شدن وی به معتاد مزمن تاثیر زیادی دارد.شروع مصرف مواد در سنین پایین،آسیب دیدگی مغز را بر اثر اعتیاد به خوبی نشان می دهد.عوامل اولیه بیولوژیکی و آسیب پذیری اجتماعی مانند استعداد ژنتیکی،بیماری روانی،روابط متزلزل و نابسامان خانوادگی و در معرض سوء استفاده جنسی بودن به آغاز زود هنگام مصرف مواد مخدر از سوی افراد منجر شود.

-شکل و چگونگی مصرف مخدر:اعتیاد آور بودن ماده مخدر با تزریق مستقیم آن به جریان خون یا کشیدن مواد مخدر افزایش می یابد. کشیدن مواد مخدر یا تزریق آن به رگ سبب می شود تا ماده مخدر ظرف چند ثانیه به مغز رسیده و احساس سرخوشی و لذت فراوانی ایجاد کند. حالات سرخوشی و نائشگی پس از مدت کوتاهی پایان می یابد و حالتی که در واقع عکس حالت نائشگی است و خماری نام دارد بوجود می آید.دانشمندان بر این اعتقادند که فرد برای تکرار حالات سرخوشی و نشئگی به مصرف مجدد مواد مخدر دست می زند.مغز انسان بطور دائم تا سن بلوغ در حال رشد بوده و در نوجوانی تغییرات چشم گیری می کند.یکی از این نواحی،ناحیه جلوی مغز است که انسان را قادر به ارزیابی وضعیت خود و اتخاذ تصمیمات منطقی می سازد در حالی که احساسات و خواسته های خود را نیز کنترل می کند.این قسمت از مغز در نوجوان در حال رشد بوده و خطر تصمیم گیری های نادرست  مانند تجربه مصرف مواد و سپس ادامه این مصرف محتمل است.

در دورانی که مغز انسان در حال شکل گیری و رشد است مصرف مواد مخدر می تواند تاثیری عمیق و پایداری بر مغز بگذارد.

مخدر و تاثیرات آن بر مغز

تشریح مغز انسان

مغز انسان که حدود یک و نیم کیلو وزن دارد و کانون همه فعالیت های انسان می باشد،پیچیده ترین عضو بدن است. برای رانندگی کردن، لذت بردن از غذا، نفس کشیدن، خلق یک شاهکار هنری و لذت بردن از فعالیت های روز مره و هر فعالیت دیگری این مغز انسان است که فرمان می دهد.مغز انسان اعمال انجام شده را ارزیابی کرده و واکنش نشان می دهد،احساسات و افکار و بطور کلی فعالیت بدن را تنظیم می کند.

اجزای مغز انسان مانند یک تیم با هم همکاری گروهی داشته و هر قسمت مسئول هماهنگ ساختن و انجام اقدامات خاصی هستند.

مصرف ماده مخدر قسمت های مختلف مغز را که در زندگی روزمره نقش داشته و عملکردی ضروری دارند را تحت تاثیر قرار داده و اراده فرد را گرفته و به تداوم مصرف و سرانجام منجر به اعتیاد می شود.

-ریشه نخاع : فعالیت های اصلی و حیاتی بدن انسان همچون تنظیم ضربان قلب، تنفس و خواب را کنترل می کند.

-سیستم لیمبیک : قسمت لذت جوئی مربوط به مغز را کنترل می کند. این قسمت قسمت های مختلف مغز که سبب می شوند تا ما احساس لذت کنیم را کنترل می کند. احساس لذت سبب می شود تا ما توانایی خود برای تکرار برخی از رفتارها همانند غذا خوردن را که برای دامه حیات ما نقشی اساسی دارند تنظیم کنیم. این قسمت از مغز هنگام انجام این گونه اقدامات و همچنین مصرف مواد مخدر فعال می شود. قسمت لیمبیک مغز در عین حال مسئول ارزیابی ما از احساسات مثبت و منفی است و همین قسمت است که خاصیت روان گردان بودن بسیاری از مواد مخدر را نشان می دهد.  

کورتکس یا قشر مغز: این قسمت از مغز به بخش های مختلفی تقسیم شده است و هر قسمت  نوع خاصی از فعالیت های انسان را کنترل می کند. بخش های مختلف کورتکس مغز اطلاعات دریافتی از حس های مختلف را دریافت و آنها را پردازش می کنند و ما را قادر می سازند تا ببینیم، بشنویم، طعم های مختلف را تشخیص دهیم و احساس داشته باشیم. قسمت جلوی کورتکس یا قسمت جلوی مغز، مرکز تفکر و اندیشه است. این قسمت ما را قادر می سازد تا فکر کنیم و برای مشکلات راه حل پیدا کنیم و تصمیم بگیریم.

چگونگی برقراری ارتباط در مغز

مغز از میلیاردها عصب و سلول عصبی تشکیل شده و یک مرکز ارتباطی است که شبکه هایی از نورون ها اطلاعات را در قسمت های مختلف مغز از جمله نخاع و سیستم های عصبی جانبی منتقل می کند. این شبکه ها هر آنچه که ما احساس می کنیم یا درباره آن فکر می کنیم و انجام می دهیم را کنترل و هماهنگ می کنند.

-از یک نورون تا نورون بعدی:سلولهای مغز اطلاعات را بصورت حرکات الکتریکی دریافت و ارسال می کند.وقتی سلولها رشته ای از پیامها را میگیرند آنها را به نورونهای دیگر انتقال می دهند.

-فرستنده های نورونی:عناصر شیمیایی که پیام های مغز را از نورونی به نورون دیگر منتقل می کنند.

-دریافت کنندگان: نورون های فرستند به قسمت های خاصی از سلول های دریافت کننده که گیرنده نامیده می شوند می چسبند. فرستند و گیرنده نورونی همانند قفل و کلید عمل می کنند؛ نوعی مکانیزم و ساز و کار خاص و جالبی که باعث می شود تا هر گیرنده ای پیام مناسب را تنها پس از برقراری ارتباط با نورون فرستنده متناسب، به سلول های دیگر منتقل کند.

-حامل ها و فعالیت شیمیائی مغز: به گردش درآورنده ها: به گردش درآورنده ها در سلول هایی قرار گرفته اند که فرستنده های نورونی تولید می کنند و حمل كننده ها این فرستنده های نورونی را به گردش درمی آورند (برای مثال، آنها را به همان سلولی که ایجادشان کرده است باز می گردانند) و به این ترتیب علائم را بین نورون های پس و پیش می برند. برای ارسال یک پیام، سلول مغزی یک ماده شیمیایی كه همان فرستنده نورون است در فضای موجود بین دو سلول که سیناپس نامیده می شود ایجاد می کند. نورون فرستنده از سیناپس عبور کرده و به پروتئین ( گیرنده) در سلول دریافت کننده مغز می چسبد. این کار سبب می شود تا در سلول گیرنده مغز تغییراتي ایجاد شود و پیام منتقل گردد.

چگونگی تاثیر مواد مخدر بر مغز

مواد شیمیایی تشکیل دهنده ماده مخدر پس از مصرف وارد سیستم ارتباطی مغز شده و فرایندهای عادی از جمله ارسال،دریافت و پردازش اطلاعات را از سوی سلولهای عصبی مختل می کنند.برخی مواد از جمله ماریجوانا و هروئین ساختار شیمیایی شبیه نورون های فرستنده طبیعی مغز  دارند و در نتیجه این نورونها را تحریک می کنند.سلولهای گیرنده مغز با ورود این مواد شیمیایی فریب خورده و اجازه ورود مواد مخدر به سلولهای عصبی می شوند و آنها را تحریک می کنند.با تمام شباهت ساختار شیمیایی اینگونه مواد با مواد شیمیایی مغز،سلولها مغز را بطور طبیعی فعال نکرده و سبب جریان پیامهای غیر عادی در شبکه عصبی مغز می شود.

برخی دیگر از مواد مخدر همچون امفتامین و کوکائین باعث می شوند تا سلول های عصبی مغز به مقدار بسیار زیادی نورون های فرستنده طبیعی ایجاد کند یا از گردش عادی این مواد شیمیایی در مغز جلوگیری می کنند.اینگونه عوامل باعث ایجاد یک پیام بسیار قوی در مغز شده و کانالهای ارتباطی مغز را مختل می کند.تفاوت پیامهای های طبیعی و پیام بوجود آمده بر اثر مصرف مواد مانند تفاوت میان سخنانی است که کسی در گوش شما زمزمه کند و صدایی که با فریاد کشیدن در برابر میکروفون ایجاد می شود.

چگونگی ایجاد سرخوشی و نائشگی در مغز بر اثر مصرف ماده مخدر

انواع مختلف مواد مخدر بطور مستقیم و غیر مستقیم با آزاد کردن مقادیر زیادی دوپامین مدار احساس لذت در مغز را هدف می گیرند.فرستنده عصبی دوپامین در قسمتهای مغز که حرکات بدن انسان، احساسات، درک و شناخت، انگیزه و احساس لذت و سرخوشی را تنظیم می کند وجود دارد.تحریک غیر معمول و بیش از اندازه این سیستم باعث افزایش لذت از رفتارهای عادی می شود. حالت های سرخوشی و نائشگی که مصرف کنندگان مواد مخدر خواستار آن هستند به این ترتیب در مغز آنها ایجاد شده و به آنها یاد می دهد تا مصرف مواد مخدر را تکرار کنند.

تحریک مدار لذت چگونه باعث بروز مصرف مداوم مواد می شود؟

مغز انسان به این صورت عمل می کند که فعالیتهای ضروری برای ادامه زندگی را با پیوند دادن با فعالیتهایی که از انجام آنها لذت می بریم و احساس رضایت می کنیم همراه می کند. برای مثال هنگامی که گرسنگی و تشنگی خود را رفع می کنیم، و یا خودمان را از یک خطر احتمالی دور می کنیم، نوعی احساس لذت و رضایت در ما ایجاد می کند تا ناخودآگاه ما را به انجام چنین کارهایی ترغیب کند. . هر زمان که این مدار احساس رضایت و سرخوشي تحریک و فعال می شود مغز متوجه می شود که رویداد مهمی در حال رخ دادن است که باید آنرا به خاطر بسپارد و به ما یاد می دهد که بدون توجه و فکر کردن به آن، این عمل را مجددا تکرار کنیم. از آنجاکه مواد مخدر نیز همین مدار را تحریک می کنند ما نیز مصرف مواد مخدر را همانند دیگر رفتارهای ضروری  تکرار مي کنیم.

علت اعتیاد آور بودن مصرف مخدر نسبت به احساس لذت طبیعی چیست؟

میزان دوپامین پس از مصرف برخی مواد مخدر 2 تا 10 برابر بیشتر احساس رضایت و لذت طبیعی در مغز ایجاد می کند.گاهی  دوره حالت سرخوشی طبیعی با مصرف دوپامین بیشتر و بلافاصله آغاز می شود.این احساس سرخوشی و رضایت در مغز تا حدی زیاد است که احساس رضایت ناشی از رفتار های طبیعی چون خوردن یا رابطه جنسی در مقابل آن ناچیز هستند.این احساس سرخوشی شدید پس از مصرف مواد باعث مصرف مجدد ماده مخدر می شود و بیمار اعتیاد به مصرف ادامه می دهد. به همین علت است که برخی از دانشمندان می گویند مصرف مواد مخدر کاری است که ما به خوبی آنرا یاد می گیریم.  

اختلالاتی که در صورت ادامه مصرف مواد مخدر در مغز بوجود می آید

وقتی که صدای رادیو بیش از حد بلند است ما آنرا کم میکنیم،مغز نیز زمانیکه با مقادیر زیادی از دوپامین و نورونهای دیگر فرستنده  روبرو می شود،میزان تولید دوپامین را کم کرده یا برای دریافت کمتر،گیرنده های آنرا کاهش می دهد.به این ترتیب مقدار دوپامین ترشح شده در مغز یک بیمار اعتیاد کمتر از فرد معمولی است و به صورت غیر عادی کاهش می یابد و قابلیت آن برای احساس هر گونه سرخوشی و لذت دیگر به شدت کم می شود.به همین دلیل معتادان در زمان خماری احساس بی رمقی و افسردگی دارند و از کارهایی که قبلا انجام میدادند احساس رضایت نمی کنند.در این زمان برای رساندن دوپامین مغز به حد طبیعی آنها ناچار به مصرف مجدد ماده مخدر هستند.در این راه مصرف مقدار ماده مخدر از میزان مصرف اولین مصرف بالاتر می رود تا دوپامین بیشتری تولید شود؛ پدیده ای که از آن به عنوان تولرانس یا بالا رفتن مقاومت بدن یاد می شود.

تاثیر مداوم مصرف مواد مخدر بر مدارهای مغزی

عوامل بوجود آورنده تلورانس،عواملی هستند که باعث ایجاد تغییرات عمیق در نورون ها و مدارهای مغز می شوند و در درازمدت سلامت جسمانی را به خطر می اندازند. . برای مثال، گلاتامیت یکی دیگر از فرستنده های نورون است که مدار احساس لذت و سرخوشی و توان فراگیری را تحت تاثیر قرار می دهد. زمانی که میزان مطلوب گلاتامیت بر اثر مصرف مواد مخدر تغییر می کند، مغز تلاش می کند تا خود را با این تغییر هماهنگ سازد و به این ترتیب است که قابلیت ادراک و تشخیص فرد مختل می شود.سازگاری با سیستم های عادت و حافظه غیر ارادی توسط مصرف طولانی مدت مواد مخدر تحت تاثیر قرار می گیرند.شرطی شدن یکی از نمونه های یادگیری است که بر اثر آن عوامل و نشانه های محیطی با تجربه مصرف مواد مخدر ارتباط پیدا کرده و باعث می شود تا در صورت قرار گرفتن در معرض این گونه علائم و نشان ها حتی بدون اینکه مواد مخدر در دسترس قرار داشته باشد، وسوسه یا ویار غیر قابل کنترلی در فرد ایجاد شود. این حالت شرطی شدن از چنان قدرتی برخوردار است که می تواند حتی سال ها پس از قطع مصرف مواد مخدر بازهم در شخص ایجاد شده و وی را به مصرف مجدد مواد ترغیب کند.

تغییرات دیگر مغزی در اثر مصرف مواد مخدر

ارتباط ساختارهای مهم مغز و بنابراین قدرت کنترل و جلوگیری از رفتارهای ناشی از مصرف طولانی مدت مواد در مختل می شود.این مصرف طولانی مدت باعث مقاومت و افزایش تلورانس می شود. این پدیده ممکن است به اعتیاد منجر شود و باعث شود که فرد بی اراده و بی اختیار به سمت مصرف مواد مخدر کشانده شود.

تاثیر اعتیاد به مواد مخدر بر سلامت انسان

افراد معتاد معمولا از چند عارضه ناشی از اعتیاد مانند ناراحتی ها ریوی، قلبی، سکته، سرطان و ناراحتی ها روانی رنج می برند.

تصاویر اسکن، رادیولوژی و آزمایش خون افراد معتاد نشان می دهد که مصرف مواد مخدر همه اندام های آنها را تحت تاثیر قرار داده است. برای مثال ، مصرف دخانیات عاملی برای بروز سرطان دهان، حنجره، نای، خون، ریه، معده، پانکراس ( لوزالمعده )، کلیه ها، مثانه و دهانه رحم محسوب می شود.موادی نیز که از راه بینی مصرف می شوند نیز به سلولهای عصبی آسیب رسانده و باعث نابودی آنها می شوند.

فعالیت مغز در اثر مصرف مواد

آیا مواد منجر به ناهنجاری های روانی می شوند یا نا هنجاری روانی هستند که باعث اعتیاد می شوند؟

مصرف مواد و ناهنجاری های روانی با یکدیگر همراه بوده و در برخی موارد مصرف مواد مخدر در افراد با آسیب پذیری خاص ممکن است ناهنجاری رفتاری را افزایش دهند.

صدمات اعتیاد بر افراد دیگر

همانطور که اعتیاد بر فرد معتاد آسیب میرساند بر سلامتی دیگران نیز تاثیر دارد.در این بخش سه مورد از این آسیب ها بررسی می شود.

- اثرات منفی مصرف مواد مخدر در دوران بارداری بر نوزادان و کودکان: این احتمال وجود دارد کودکانی که در معرض مواد مخدر قرار داشته اند برای برطرف ساختن برخی از نارسائی های رفتاری، تمرکز و یادگیری خود در کلاس درس، به حمایت های تحصیلی و آموزشی نیاز داشته باشند. بررسی هایی در جریان است تا معلوم شود که آیا نارسائی های ناشی از قرار گرفتن در معرض مواد مخدر تا دوران نوجوانی نیز ادامه می یابد و در این مرحله از زندگی نیز مشکلاتی در زمینه رشد و تکامل نوجوان ایجاد می کند یا خیر.

-تاثیرات ناشی از قرار گرفتن در معرض دودی که از مصرف مواد مخدر ایجاد می شود:منشا بسیاری از عناصر و موادی که قرار گرفتن در معرض آنها برای سلامت به ویژه کودکان ضرر دارد،دود دست دوم ناشی از مصرف دخانیات که به آن دود تنباکوی محیط گفته می شود است. براساس گزارش سازمان پزشکی قانونی آمریکا در سال ٢٠٠٦ قرار گرفتن ناخواسته در معرض دود ناشی از مصرف تنباکو توسط دیگران، خطر ابتلا به بیماری های قلبی و ریوی را بین ٢٠ تا ٣٠ درصد در مقایسه با کسانی که هرگز دخانیات مصرف نکرده و در معرض دود دست دوم هم قرار نگرفته اند افزایش می دهد.

-افزایش احتمال ابتلا به بیماری های عفونی:عامل یک سوم از موارد ابتلا به بیماری ایدز تزریق موادی چون هروئین،کوکائین و متامفتامین است.تزریق مواد عامل مهم دیگری در ابتلا به هپاتیت نوع C که بیماری مرگ کبدی است می باشد.علاوه بر این مصرف مواد مخدر گوناگون به هر شکل نیز باعث مسمومیت بدن انسان، کاهش یافتن قدرت تشخیص و قضاوت انسان، و گرفتار شدن در معرض رفتارهای جنسی و در نتیجه افزایش میزان خطر پذیری می شود.این رفتارها در گسترش بیماری ایدز،انواع هپاتیت ها و دیگر بیماری های واگیردار جنسی نقش اساسی دارد.

منبع:وزارت بهداشت و خدمات انسانی آمریکا.

ارسال نظر
عنوان نظر :
نام شما :
ایمیل :